الشيخ رسول جعفريان

480

تاريخ سياسى اسلام (سيره رسول خدا ص) (فارسى)

سپاه تنها يك تپه شنى فاصله انداخته بود « 1 » در آن شب همانگونه كه قرآن تصريح كرده ، خواب راحتى چشمان مسلمانان را فرا گرفته و تا صبح خوابيدند . امام على عليه السلام مىگويد : آن شب همه در خواب بودند جز رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم كه تا صبح زير درختى به نماز مشغول بود . « 2 » خبر عمار ياسر و عبد الله بن مسعود كه دورادور گشتى اطراف سپاه قريش زدند ، حكايت از اضطراب كامل آنان داشت بطورى كه تحمل شنيدن صيحهء اسبان را نداشته و آنان را مىزدند تا آرام بگيرند . آنان ، با آن كه ده شتر كشته و گوشت آنها را كباب كرده بودند ، از ترس نتوانستند لب به غذا بزنند و گرسنه به استراحت پرداختند . « 3 » صبح زود ، رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم صفوف سپاه خويش را منظم كرد تا آن كه قريش ظاهر گشتند . گفته شده است كه در اين جنگ « لواء » مهاجرين در دستان مصعب بن عمير بود . به علاوه دو « رايت » نيز بود كه يكى از آنها را كه « عقاب » مىناميدند ، على عليه السلام حمل مىكرد ، و ديگرى را شخصى از انصار . « 4 » نقل ديگرى مىگويد : معروف آن است كه در بدر ، لواء مهاجرين در دست على بن ابى طالب بوده است . « 5 » سپاه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم پشت به آفتاب و در برابر مغرب بودند و قريش ناچار در برابر ، رو در روى آفتاب و مشرق . در جريان منظم كردن صفوف ، آن حضرت چوبدستى خود را بر شكم سوّاد بن غزيّه زد . او از درد گله كرد و رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم از او خواست كه قصاص كند . حضرت پيراهن بالا زد و سواد به جاى قصاص ، شكم رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم را بوسه زد . « 6 » روايتى حكايت از آن دارد كه ابوبكر بر ميمنه بود و ديگرى بر ميسره و در سپاه مشركان نيز . . . ؛ واقدى تصريح مىكند كه نه در سپاه اسلام و نه مشركان كسى بر ميمنه و ميسره نبود ؛ « 7 » و بايد دانست كه اين گونه اخبار مجعول براى فضايل اشخاص ، بويژه فرد ذكر شده ، در سيره فراوان است . پيامبر ، در صبحگاه روز بدر ، ضمن خطابه‌اى ، مسلمانان را به پيروى از حق دعوت كردند و صبر را در اين قبيل دشواريها ، كليد نجات و وسيله‌اى شناساندند كه خداوند به كمك آن غم واندوه را از انسان دور مىكند . پس از آن نيز با ديدن طليعهء سپاه دشمن ، از خداوند خواستند تا نصرتى را كه وعده كرده بود ، فرود آورد . « 8 »

--> ( 1 ) . الطبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 15 ( وانما بينهم قَوْز من الرمل ) ( 2 ) . سبل الهدى والرشاد ، ج 1 ، ص 48 ( 3 ) . المغازى ، ج 1 ، ص 55 ( 4 ) . السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 1 ، صص 612 و 613 ؛ سبل الهدى والرشاد ، ج 4 ، ص 39 ( 5 ) . سبل الهدى والرشاد ، ج 4 ، ص 39 ( 6 ) . المغازى ، ج 1 ، صص 56 و 57 ؛ السيرة النبويه ؛ سبل الهدى والرشاد ، ج 4 ص 55 ؛ ابن هشام ، ج 1 ، ص 626 ( 7 ) . المغازى ، ج 1 ، ص 58 ( 8 ) . المغازى ، ج 1 ، ص 59